ADIDAS VÀ TRANH CHẤP NHÃN HIỆU 3 SỌC: QUAN ĐIỂM ĐÁNG CHÚ Ý TỪ TÒA ÁN MỸ

Tranh chấp nhãn hiệu giữa Adidas và nhà bán lẻ Hall of Fame tại Hoa Kỳ đầu năm 2026 đang phát đi một tín hiệu pháp lý rất đáng chú ý cho giới sở hữu trí tuệ toàn cầu.

Ngày 09/01/2026, tại Tòa án Quận Oregon, Thẩm phán liên bang đã công khai bày tỏ sự hoài nghi hiếm thấy đối với phạm vi bảo hộ của nhãn hiệu 3 sọc – biểu tượng vốn lâu nay được xem như “vùng cấm” trong các vụ tranh chấp nhãn hiệu thời trang.

Adidas từ lâu nổi tiếng với chiến lược thực thi quyền quyết liệt (aggressive enforcement), sẵn sàng khởi kiện gần như mọi dấu hiệu sử dụng họa tiết kẻ sọc. Tuy nhiên, những diễn biến ban đầu trong vụ án Adidas America, Inc. et al v. Hall of Fame Sports Memorabilia, Inc. (Case No. 3:24-cv-02120) cho thấy: “quyền lực tuyệt đối” của nhãn hiệu 3 sọc đang lần đầu tiên bị đặt lên bàn cân pháp lý một cách nghiêm túc.

Diễn biến vụ việc: Khi mô tả nhãn hiệu không theo kịp thực tế sử dụng

Trong vụ tranh chấp nhãn hiệu Adidas America, Inc. et al v. Hall of Fame Sports Memorabilia, Inc., Adidas cáo buộc Hall of Fame xâm phạm nhãn hiệu khi kinh doanh các mẫu áo đấu bóng đá cổ điển (vintage) có họa tiết sọc trên vai.

Tuy nhiên, tại phiên điều trần ngày 09/01/2026, Thẩm phán liên bang Jeff Armistead đã không vội đứng về phía nguyên đơn. Thay vào đó, Tòa án tập trung một điểm then chốt: sự “lệch pha” giữa mô tả nhãn hiệu trong văn bằng bảo hộ và hình thức thể hiện trên sản phẩm bị cho là vi phạm.

Cụ thể:

• Văn bằng bảo hộ nhãn hiệu: Adidas mô tả nhãn hiệu của mình là “3 sọc chạy dọc tay áo” (running along the sleeve).

• Sản phẩm bị khiếu kiện: các mẫu áo của Hall of Fame có họa tiết sọc, nhưng chỉ xuất hiện ở phần vai hoặc không chạy dọc toàn bộ tay áo như mô tả đã đăng ký.

Chính sự khác biệt này đã trở thành tâm điểm của tranh chấp nhãn hiệu, đồng thời đặt ra câu hỏi pháp lý quan trọng: Một nhãn hiệu được mô tả cho một vị trí cụ thể có thể được thực thi vượt ra ngoài phạm vi mô tả đó hay không?

Adidas đã kiện Hall of Fame Sports Memorabilia về dòng áo bóng đá của họ (bên phải), cho rằng dòng sản phẩm này vi phạm nhãn hiệu ba sọc của Adidas. (Hồ sơ tòa án USDC Oregon)

Tranh luận pháp lý: Khi nhãn hiệu bị coi là “mơ hồ”

Trọng tâm chuyên môn của tranh chấp nhãn hiệu này không nằm ở việc có hay không ba đường sọc, mà nằm ở mức độ rõ ràng của phạm vi bảo hộ. Điều đó được thể hiện rõ qua một thuật ngữ mà Thẩm phán Jeff Armistead sử dụng tại phiên điều trần: “Amorphous” – mơ hồ, không có ranh giới pháp lý xác định.

Theo ghi nhận của The Fashion Law và Courthouse News Service, Thẩm phán đã đặt ra một câu hỏi mang tính “định vị lại cuộc chơi” cho phía Adidas:

“Liệu nhãn hiệu này có thể được hiểu là bất cứ thiết kế nào chỉ cần có ba đường thẳng đứng hoặc gần thẳng đứng hay không?”

Về bản chất, đây không chỉ là một câu hỏi tu từ. Nó chạm trực diện vào vấn đề cốt lõi của nhãn hiệu vị trí (position mark) trong thực tiễn tranh chấp nhãn hiệu quốc tế.

Tòa án cho rằng: nếu Adidas lựa chọn bảo hộ ba sọc tại một vị trí cụ thể trên sản phẩm, thì chính doanh nghiệp này phải tự ràng buộc mình bởi mô tả đó trong văn bằng bảo hộ. Việc cố gắng mở rộng phạm vi bảo hộ sang các biến thể không đúng vị trí, không đúng cách thể hiện đã đăng ký có thể khiến ranh giới giữa bảo hộ hợp pháp và độc quyền quá mức trở nên mờ nhạt.

Ở góc độ chính sách pháp luật, Tòa án tỏ ra đặc biệt thận trọng với nguy cơ để nhãn hiệu trở thành một khái niệm “dễ uốn nắn” (malleable) – nơi phạm vi bảo hộ thay đổi theo từng vụ kiện, thay vì được xác định rõ ràng ngay từ thời điểm đăng ký.

Chính sự hoài nghi này cho thấy một xu hướng rất đáng chú ý đầu năm 2026: Các Tòa án đang đòi hỏi mức độ chính xác cao hơn đối với nhãn hiệu hình và nhãn hiệu vị trí, đặc biệt khi chúng được sử dụng như công cụ trong các tranh chấp nhãn hiệu có yếu tố cạnh tranh.

Hall of Fame Sports Memorabilia lập luận rằng áo đấu của họ (bên phải) không vi phạm nhãn hiệu của Adidas vì ba sọc không kéo dài hết xuống toàn bộ tay áo. (Hồ sơ tòa án USDC Oregon)

Bài học cho doanh nghiệp: Làm thế nào để đăng ký nhãn hiệu “đủ an toàn”?

Dù vụ tranh chấp nhãn hiệu giữa Adidas và Hall of Fame chưa có phán quyết cuối cùng, nhưng thái độ thận trọng của Tòa án Mỹ ngày 09/01/2026 đã gửi đi một thông điệp rất rõ ràng cho cộng đồng doanh nghiệp – đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam đang đăng ký nhãn hiệu quốc tế: Rủi ro lớn nhất không nằm ở việc đối thủ vi phạm, mà nằm ở chính cách bạn mô tả nhãn hiệu của mình ngay từ đầu.

(i) Bẫy “mô tả nhãn hiệu” – điểm quyết định thắng thua khi tranh chấp xảy ra

Trong thực tiễn đăng ký nhãn hiệu, đặc biệt với nhãn hiệu hình và nhãn hiệu vị trí, phần mô tả thường bị xem là thủ tục phụ. Nhưng trên thực tế, đây lại là ranh giới pháp lý cuối cùng khi bước vào tranh chấp nhãn hiệu.

• Mô tả quá hẹp (ví dụ: “3 sọc chạy dọc tay áo”)
  → Dễ được cấp văn bằng
  → Nhưng vô tình “dạy” cho đối thủ cách lách phạm vi bảo hộ một cách hợp pháp

• Mô tả quá rộng
  → Có nguy cơ bị từ chối do thiếu tính phân biệt
  → Hoặc bị Tòa án bó hẹp mạnh khi thực thi quyền

Một hồ sơ đăng ký nhãn hiệu “đủ an toàn” không phải là hồ sơ rộng nhất, mà là hồ sơ dự đoán trước các kịch bản tranh chấp có thể xảy ra trong tương lai.

(ii) Khi “trademark bullying” không còn là chiến lược bền vững

Một thông điệp khác, mang tính xu hướng, cũng được thể hiện khá rõ qua vụ việc này: Danh tiếng thương hiệu không thể thay thế yêu cầu về tính rõ ràng pháp lý.

Xu hướng xét xử năm 2026 cho thấy các Tòa án đang ngày càng dè dặt với việc các Big Brand sử dụng nhãn hiệu như công cụ để:

• mở rộng phạm vi bảo hộ vượt quá những gì đã đăng ký,

• hoặc ngăn cản hoạt động kinh doanh hợp pháp của bên thứ ba bằng áp lực kiện tụng.

Trong bối cảnh đó, việc sở hữu một nhãn hiệu nổi tiếng không còn là “kim bài miễn tử” trong mọi tranh chấp nhãn hiệu quốc tế.

(iii) Vậy đâu là cách tiếp cận an toàn?

Rõ ràng, đăng ký nhãn hiệu không nên được nhìn như một thủ tục, mà là một chiến lược phòng ngừa tranh chấp.

Một chiến lược đăng ký nhãn hiệu quốc tế an toàn cần:

• Mô tả nhãn hiệu đủ cụ thể để được bảo hộ,

• Nhưng cũng đủ linh hoạt để không tự trói mình khi thực tế sử dụng thay đổi,

• Và quan trọng nhất: phù hợp với cách doanh nghiệp dự kiến khai thác nhãn hiệu trong 5–10 năm tới, không chỉ tại thời điểm nộp đơn.

Kết luận

Vụ tranh chấp nhãn hiệu giữa Adidas và Hall of Fame là một lời nhắc mạnh mẽ cho toàn bộ hệ sinh thái sở hữu trí tuệ toàn cầu. Quyền sở hữu trí tuệ được thiết kế để bảo vệ sự sáng tạo có ranh giới, không phải để độc quyền hóa các yếu tố phổ thông bằng những khái niệm mơ hồ.

Những hoài nghi mà Tòa án Mỹ đặt ra đầu năm 2026 cho thấy một xu hướng rõ rệt: phạm vi bảo hộ nhãn hiệu sẽ ngày càng bị soi kỹ, đặc biệt khi nhãn hiệu được sử dụng như công cụ trong các tranh chấp nhãn hiệu có yếu tố cạnh tranh.

Đối với các thương hiệu thời trang – và rộng hơn là các doanh nghiệp đang đăng ký nhãn hiệu quốc tế – cần lưu ý: Một hồ sơ đăng ký nhãn hiệu được soạn thảo cẩn trọng ngay từ đầu sẽ quyết định khả năng đứng vững khi bước vào tranh chấp, chứ không phải danh tiếng hay quy mô của thương hiệu.

Các diễn biến tiếp theo của vụ án này nhiều khả năng sẽ định hình lại cách doanh nghiệp tiếp cận việc đăng ký, mô tả và thực thi quyền đối với nhãn hiệu trong nhiều năm tới – nơi sự rõ ràng pháp lý sẽ trở thành lợi thế cạnh tranh bền vững nhất.

>>> Đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại Mỹ

_____________________

Nguồn:

1. Adidas America, Inc. et al v. Hall of Fame Sports Memorabilia, Inc. (Case No. 3:24-cv-02120, U.S. District Court for the District of Oregon). (Link: https://www.courthousenews.com/wp-content/uploads/2026/01/adidas-hall-of-fame-fac.pdf)

2. The Fashion Law: “Briefing: January 9, 2026 – Adidas Pressed on Stripes”. (Link: https://www.thefashionlaw.com/resource-center-briefing-january-9-2026/)

3. Courthouse News Service: “Adidas hits resistance in court over three-stripe trademark fight”. (Link: https://courthousenews.com/adidas-hits-resistance-in-court-over-three-stripe-trademark-fight/)